مدلسازی اطلاعات ساخت (BIM) چیست؟ موضوع داغ صنعت ساختمان

نویسنده: فاطمه قاسمي
مدلسازی اطلاعات ساخت (BIM) چیست؟ موضوع داغ صنعت ساختمان

BIM مخفف Building Information Modeling یا Building Information Model است و به معنی مدل‌سازی اطلاعات ساخت است. تلفظ درست BIM، عبارت بیم می‌باشد و تلفظ بی‌آی‌ام آن درست نیست. اما به این سوال بپردازیم که اصلا BIM چیست؟ آیا نرم‌افزار است؟ شاید هم فکر کنید که BIM یک مدل سه بعدی است، نزدیک به نقشه های سه بعدی و تجسمی CAD! لازم اسم بگویم BIM شامل همه‌ی این ها هست، اما تعریف آن نیست. BIM در واقع نگاهی کلی‌نگر و یکپارچه به تمامی فرآیند ساخت و تولید است. بر اساس یک مدل هوشمند و فعال توسط یک سیستم عامل ابری، BIM داده‌های چند رشته‌ای ساختاریافته را ادغام می‌کند، تا نمایشی دیجیتالی از اطلاعات موجود را، در چرخه حیات خود، از برنامه ریزی و طراحی تا ساخت و ساز و تولید، ایجاد کند.با BIM به طور خودکار، تخمین هزینه‌ها و ردیابی و سفارش مصالح ارائه می‌شوند و... همه چیز تحت کنترل است.

bim

 

BIM چگونه عمل می‌کند؟

مدلسازی اطلاعات هر یک از اجزا را در جایی به نام پایگاه داده (Datebase) سازماندهی و طبقه بندی می‌کند. با نگهداری از تمامی قسمت ها و اجزای مختلف به صورت هوش مصنوعی، این اطمینان را به کاربران می‌دهد که هر عنصر با برنامه‌ریزی دقیق درست در محلی که قرار است باشد، می‌باشد .

مدلسازی اطلاعات ساخت از طریق ایجاد یک پایگاه داده سازگار با IFC، کار می‌کند. IFC مخفف Industry Foundation Class است و سیستمی برای ارجاع اطلاعات مربوط به صنعت ساخت‌وساز است.

مدلسلزی اطلاعات ساختمان BIM

 

BIM چه کارهایی می‌کند؟

  • طراحی نقشه: BIM تهیه‌ی نقشه‌ها را برای سیستم‌های مختلف ساخت‌وساز،آسان می‌کند. 
  • تخمین هزینه: نرم افزار BIM دارای ویژگی‌های برآورد هزینه میکند و در صورت ایجاد هرگونه تغییر در مدل، مقدار مصالح به طور خودکار استخراج و به روزرسانی می‌شوند.
  • توالی ساخت‌وساز: یک مدل اطلاعات ساخت می‌تواند به طور خودکار برای هماهنگی برنامه‌های منظم، ساخت و تحویل مصالح برای کلیه جزهای سازه استفاده شود.
  • مدیریت تسهیلات: دپارتمان‌های مدیریت تأسیسات می‌توانند از این BIM برای نوسازی، برنامه ریزی فضا و عملیات نگهداری استفاده کنند.
  • تداخل و تشخیص، بررسی: از آنجا که مدل‌های اطلاعات ساختمان برای مقیاس در فضای 3D ایجاد می‌شوند، همه سیستم‌های اصلی می‌توانند به صورت هوشمند برای تداخلات موجود بررسی شوند.

BIM از کجا شکل گرفت و چرا تکنولوژی به حساب می‌آید؟

در اوایل 1900، به تدریج طراحی ساخت و ساز از طرح های دستی، به طراحی با کمک رایانه، به صورت نقشه های CAD دوبعدی و بعد سه بعدی تبدیل شد. کار با رایانه به عنوان روشی استاندارد تبدیل شد که مدیریت طراحی را ساده و فرایند تجسم را بهبود بخشید. با این حال، این نقشه ها نمایی تصویری بودند که همکاری و اشتراک اطلاعات پروژه های ساختمانی را دشوار می‌کرد؛ مفهوم مدلسازی اطلاعات ساختمان از دهه 1970 وجود داشته و اولین ابزارهای نرم افزاری تولید شده برای مدل سازی ساختمان ها در اوایل دهه 1980 شکل گرفت. اصطلاح BIM اولین بار در مقاله ها در اواسط دهه 1980 استفاده شد. با این حال ، اصطلاحات "مدل اطلاعات ساختمان" و "مدل سازی اطلاعات ساختمان" تا حدود 10 سال نیست که در بین مردم مورد استفاده قرار گرفته باشد. 

مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) از 10 سال گذشته روی کار آمد و به سرعت تا امروز ادامه یافته است. BIM یک فرایند کاملاً مشارکتی است که به معماران، مهندسان، توسعه دهندگان املاک و مستغلات، پیمانکاران، تولیدکنندگان و سایر متخصصان ساخت و ساز اجازه می‌دهد تا یک ساختار یا ساختمان را در یک مدل سه بعدی طراحی، طراحی و ساخت کنند و تمامی قسمت های سازه پیش از ساخت دید کافی داشته باشند. با به کارگیری تکنولوژی BIM هیچ نقطه کوری برای ما وجود نخواهد داشت.

BIM  یک تکنولوژی ست

 

BIM دارای چند فضای ابعادی است؟

تا اینجا متوجه شدیم که BIM و نرم افزارهای بیم تفاوت بسیاری با نقشه های اتوکد دارند، اما نقشه های بیم فضای چند بعدی را پوشش میدهند؟

  • 1D:صفحه نقشه دیجیتال، این مرحله مفهوم و برنامه ریزی پروژه است.
  • 2D: ایجاد برنامه های 2 بعدی، نقشه های کف و ارتفاعات دیواره ترسیم می‌شود. هر دیوار با جزئیات دقیق ارائه می‌شود.
  • 3D: ایجاد تجسم های سه بعدی از طرح 2 بعدی برای تجسم فضای ایجاد شده است.
  • 4D: مخصوص مدیریت زمان است، کلیه فرایندهای ساختمانی وابسته، در یک برنامه زمانی در این بعد هماهنگ می‌شوند.
  • 5D: مدیریت هزینه است. این بعد بر شفافیت هزینه متمرکز است و به سازندگان امکان می‌دهد تا هزینه ها  را قبل یا در طی مراحل، تخمین بزنند.
  • 6D:  با افزودن اطلاعات مرتبط با زمان بهره برداری و نگهداری پروژه ها به مدل های هوشمند، مدل هایی شش بعدی خواهیم داشت.
  • 7D: مدیریت چرخه حیات و عملکرد موثر پروژه های سبز را مشخص می‌کند و با دستورالعمل های مدیریت و اطلاعات تأمین کننده غنی می‌شود. در این بعد توسعه پایدار و محیط زیست در ساخت لحاظ می‌شود.

در مقالات بعدی به صورت دقیق از هر بعد مینویسیم...

ابعاد BIM

 

آینده ی پیش رو برای BIM چگونه خواهد بود؟

بی‌شک با توجه به مزیت های برجسته ای که دارد، آینده ی روشن و رو به جلویی خواهد داشت. BIM اهداف و مقاصدی را مشخص کرده است که به وضوح برای همه کسانی که در سطوح مختلف با آن، کار می‌کنند بر این امر واقف است که هر روز با این تکنوژوی مسیر روشنی برای آینده ی ساخت و ساز خواهد داشت. آینده ساخت قطعا با همکاری و دیجیتال همراه خواهد بود. با پیچیدگی روزافزون، BIM4D و BIM 5D حتی BIM 6D نقشی نو را در این روند بوجود می‌آورد.

علاوه بر این ، در سراسر کره زمین سعی در کاهش ضایعات ساختمانی است. بیشتر هم به ناکارآمدی‌های زنجیره تأمین، موانع حین ساخت و بازسازی‌ها نسبت داده می‌شود. با همکاری مشترک در یک محیط BIM ، همه این موارد بسیار کم می‌شود و زمینه را برای فردایی بهتر فراهم می کند.

 


🚀 شتابدهنده‌ی گذر، شتابدهنده‌ی عمران، محیط‌زیست و انرژی با شرکت‌"بنایار مهراز ایرانیان" در این حوزه ها، همکاری دارد. 🚀

برای مطالعه مقاله انقلاب صنعتی چهارم، اینجا کلیک کنید.

4.8 امتیاز از 16 رای